Een evolutionair doel: onmisbaar voor teal organiseren!

Evolutionair doelEen evolutionair doel, het is één van de drie elementen van organiseren op het hoogste bewustzijnsniveau: teal organiseren. De andere elementen zijn zelfsturing, waar ik vorige week over schreef en heelheid.

Een evolutionair doel is een belangrijke voorwaarde voor teal organiseren. Je zou zelfs kunnen zeggen dat een evolutionair doel het startpunt is van teal organiseren. Veel oprichters van teal bedrijven zijn hun bedrijf begonnen omdat ze een bepaalde bijdrage aan de samenleving wilden leveren. De oprichters van het outdoor bedrijf Patagonia bijvoorbeeld, zagen dat traditionele bergbeklim-materialen de bergen kapot maakten. Hun streven was om materialen te ontwikkelen die geen negatieve invloed op de bergen hadden. En Jos de Blok, oprichter van het Nederlandse Buurtzorg, wilde dat de patiënten weer een gezond, autonoom en betekenisvol leven konden leven.

Impact evolutionair doel

De impact van zo’n evolutionair doel op de bedrijfsvoering is groot:

  • Een evolutionair doel trekt mensen naar zich toe. Mensen vinden het fijn om er een bijdrage aan te leveren. Dat geldt zowel voor medewerkers als voor leveranciers en klanten.
  • Het is richtinggevend: het maakt heel duidelijk waar je als medewerker naar toe werkt, waardoor de noodzaak voor sturing kleiner wordt. En dat draagt dan weer bij aan zelfsturing.

Ik interviewde Jos de Blok van Buurtzorg onlangs over het evolutionaire doel van Buurtzorg. Kijk naar dit fragment van 5 minuten. Het laat je nog iets anders horen over een evolutionair doel: het kan groter zijn dan de organisatie zelf. Bij veel teal organisaties is concurrentie geen belangrijk onderwerp: de organisatie vindt het belangrijker dát het evolutionaire doel behaald wordt dan dat de organisatie dat doel zelf behaalt.


Vanuit een conventioneel perspectief is dat een wonderlijk idee: hoezo zou je het geen probleem vinden als je concurrent met hetzelfde idee scoort als jij? Maar vanuit een hoger perspectief is het heel logisch: als jij een visie hebt dat om iets in de wereld te veranderen, dan maakt het je niet uit of jij dat doet, dan ben je blij met iedereen die hier aan bijdraagt. [Lees meer…]

Zelfsturing – Wat is het niet/wel?

Zelfsturing Zelfsturing. Wat een hot topic is dat! Google erop en je vindt 192.000 hits in 0,37 seconden! Zoek op self management en je hebt zelfs 103.000.000 hits! 

Tegelijkertijd valt het me op dat de kern van zelfsturing niet altijd geraakt wordt.

Drie misverstanden als het gaat over zelfsturing

  1. Zelfsturing als trucje om medewerkers flexibeler, leaner of anderszins te veranderen
    Sommige bedrijven introduceren zelfsturing om een probleem met hun medewerkers op te lossen. Mensen denken niet genoeg mee, nemen niet voldoende verantwoordelijkheid en de verwachting is dat ze dat door zelfsturing wel gaan doen. Maar zelfsturing is geen quick fix voor een structureel probleem. Zelfsturing betekent dat je een fundamenteel andere kijk op organiseren implementeert.
  2. Zelfsturing leidt tot anarchie
    Zelfsturing wil niet zeggen dat je alles maar op zijn beloop laat. In zelfsturende organisaties is het doel, de bedoeling van de organisatie, de afdeling en de rol van de medewerker heel helder. Binnen die helderheid krijgen mensen de ruimte om te doen wat nodig is. Maar dat wil niet zeggen ieder voor zich en God voor ons allen. Zelfsturende organisaties hebben heel heldere processen en structuren voor het nemen van beslissingen en het verantwoordelijkheid nemen voor die beslissingen.
  3. Zelfsturing is alleen geschikt voor bepaalde organisaties

    De onderliggende gedachte hier is dat bepaalde soorten mensen het niet aan kunnen om zelf te beslissen over hun werk. Of dat bepaalde soorten werk perse hiërarchisch aangestuurd moeten worden. In de praktijk blijkt dit gelogenstraft te worden. Organisaties die zelfsturend werken variëren van seizoensgebonden procesindustrie, zoals tomaten verwerkend bedrijf Morning Star (zelfs met grote hoeveelheden seizoensarbeiders!) tot IT bedrijven als Schuberg Philis, van zorgorganisaties zoals Buurtzorg tot gemeenten zoals Hollandse Kroon tot een producent van versnellingsbakken in Frankrijk. Kortom: productiewerk, projectwerk, hoger opgeleiden, lager opgeleiden, seizoensarbeid of juist niet, profit en non profit…

[Lees meer…]