Wie ben je in een zelfsturende organisatie?

zelfsturende organisatieEen zelfsturende organisatie klinkt goed. Geen manager meer die in je nek hijgt, maar gewoon lekker zelf bepalen wat je doet. Eindelijk respect voor je expertise en geen last meer van al die bobo’s die inhoudelijk geen verstand hebben van het werk maar wel vinden dat zij alles beter weten.

Tot op zekere hoogte is dat zo. Een groot voordeel van een zelfsturende organisatie is dat er sprake is van gedistribueerde macht: de macht ligt niet meer bij een klein clubje aan de top, maar is verdeeld over de gehele organisatie. In die zin krijg je dus meer vrijheid. Maar vrijheid komt niet alleen. Het wordt geen vrijblijvendheid. Sterker nog, in zekere zin is er minder vrijblijvendheid in een zelfsturende organisatie dan in een traditionele, hiërarchische organisatie.

Vrijheid gaat gepaard met verantwoordelijkheid

In een zelfsturende organisatie gaat de vrijheid die je krijgt namelijk gepaard met verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheid wil zeggen dat je vrijwillig een verplichting aangaat om een prestatie te leveren en om hierover verantwoording af te leggen. Dus ja, je krijgt vrijheid. En er wordt vertrouwen aan je gegeven. En in ruil daarvoor ga je een verantwoordelijkheid aan en leg je hier verantwoording over af. Dat hoeft niet heel anders te zijn dan in een traditionele organisatie. Maar het verschil is wel dat het in een zelfsturende organisatie veel verder doorgetrokken wordt dan in de meeste traditionele organisaties. [Lees meer…]

Van persoonlijke ontwikkeling naar organisatieontwikkeling – Bakker van Maanen

Persoonlijke ontwikkelingPersoonlijke ontwikkeling is essentieel bij de ontwikkeling naar teal organiseren. Teal organiseren vergt van mensen dat ze verantwoordelijkheid gaan nemen voor hun persoonlijke hang-ups, hun gedrag en hun patronen. Dit is nodig om zelfsturend te kunnen worden en om besluiten te kunnen nemen die goed zijn voor het geheel van de organisatie, voorbij je persoonlijke voorkeuren.

Tegelijkertijd is teal ook het paradigma dat voortkomt uit het besef dat het oude organiseren, gericht op processen en procedures, op zoveel mogelijk winst maken, geen vervulling meer geeft. In die zin kan de keuze van een organisatieontwikkeling richting  teal ook het gevolg zijn van een persoonlijke ontwikkeling.

Bakker van Maanen is een bakkersbedrijf met meer dan 30 winkels. Geen kleine jongen dus. Henk Jan en Johan van Maanen zijn de vierde generatie eigenaren van dit bedrijf. Zij merkten hoe de focus op processen en procedures, op winst en groei hen niet gelukkig maakten. Ze hadden het lef om rigoureus onder de loep te nemen waar ze wel hun bed voor uit wilden komen. In een niet altijd gemakkelijk traject van persoonlijke ontwikkeling ontdekten ze wie ze in wezen waren. En dit kon niet anders dan leiden tot een transformatie van het merk Van Maanen en een organisatieontwikkeling. In dit interview vertellen ze waarom hun persoonlijke ontwikkeling niet los kan staan van de ontwikkeling van hun bedrijf.

Persoonlijke ontwikkeling om gelukkig te worden

De broers Van Maanen zijn er heel expliciet over: ze móesten wel aan de slag met hun persoonlijke ontwikkeling omdat ze ongelukkig werden van de manier waarop ze werkten.

 “We hadden een snelle groei doorgemaakt met de winkels. We hadden destijds iets van 30, 35 winkels en moesten doorgroeien naar 50 winkels om die bakkerij rendabel te krijgen. En dat werd wel een proces van heel veel procesoptimalisatie binnen in de bakkerij, maar ook in de organisatie met steeds een structuurverandering. We groeiden, dus de structuur moest steeds aangepast worden. We kregen veel regels, veel aandacht voor controle om toch de grip te houden. Misschien gingen we wel te hard, waardoor we die grip wilden creëren door veel regels te maken, door veel controle te hebben, veel parameters, veel cijfers. En op een gegeven moment voelde dat niet meer goed. Het gevoel van de kwaliteit uit het oog verliezen, de menselijke kant misschien wel een beetje verloren, aandacht voor mensen, aandacht voor ieder zijn bijdragen, eigenlijk het trots kunnen zijn, het genieten, het raakte wat naar de achtergrond.”

Inspirerend verhaal hè, van de broers Van Maanen. Meer inspiratie horen? Op 2 september organiseer ik met Teal for Teal Nederland het event Reinventing Organizations in de Praktijk. Diverse organisaties die de stappen naar teal organiseren gezet hebben of aan het zetten zijn delen daar hun ervaringen. Bakker van Maanen is erbij, René Kesselaar (bekend uit Tegenlicht), Waterschap de Dommel, uitvaartverzekeraar Ardanta, een grote Belgische bank… Reserveer hier je kaartje voor meer inspiratie!

Mediteren als teal practice

Mediteren als Teal Practice

Mediteren op het werk is een steeds meer voorkomende gewoonte.  Google vindt mediteren en mindfulness zo belangrijk dat ze een speciaal programma voor hun medewerkers hebben gemaakt. En ook Apple (Steve Jobs!), Facebook, KPMG en de Amerikaanse mariniers.

Maar wat levert mediteren je dan op dat het zo belangrijk maakt? Naast rust in je hoofd levert het je ook nog iets anders op: minder geconditioneerd gedrag en daardoor ook minder “agressief” gedrag.

Dit is heel belangrijk voor organisaties die de transitie naar teal organiseren maken of gemaakt hebben. In deze organisaties wordt over het algemeen zelfsturend gewerkt. En dat vergt een grotere volwassenheid in hoe je je tot elkaar verhoudt. In teal organisaties ga je zo gezegd “voorbij het drama”. Dus je kunt zien waar je je drama in de strijd gooit (“Ik krijg ook altijd de schuld!” “Niemand ziet mij ooit staan!” “Zie je wel, ik doe er niet toe!”) en je bent in staat te bedenken dat dit geconditoneerde reacties zijn. En dat is nou precies waar je meer bedreven in wordt door regelmatig te mediteren.

Conditionering: vloek en zegen

We zijn behoorlijk geconditioneerd in ons leven. Dat is makkelijk, dan hoef je niet elke keer na te denken hoe je moet reageren op een situatie. Als er een auto aan komt rijden steek je niet over, als de melk zuur is drink je hem niet op en als je je hand onder de kraan houdt en het water is te heet trek je je hand terug. Het zou erg lastig zijn als je deze keuzes elke keer dat ze zich voordoen vanaf scratch moet overdenken.

[Lees meer…]