+31(0)6 21 277 130 info@adelante-advies.nl
zelfsturing

Zelfsturing: stadia naar cyaan-holacratisch organiseren

Een gastblog van mijn compagnon Toon Franken!

Veel organisaties met zelfsturende teams willen zich verder ontwikkelen wat betreft eigenaarschap en “de bedoeling”. Ik schets de verschillende stadia van zelfsturing op ‘How, What en Why’. Dit toont je de doorgroeimogelijkheden van je organisatie, met holacratisch/cyaan werken als interessante optie.

Wat is zelfsturing precies?

Hier heerst veel spraakverwarring over. Een prachtige typering van zelfsturing geeft Daniel Pink: Zelfsturing is de diepe wens die in ieder mens aanwezig is om zijn eigen leven te bepalen, nieuwe dingen te leren, te creëren en bij te dragen aan zinvolle zaken´. Zelfsturing is een vorm van opnieuw inrichten van onze organisaties. Simpeler, eenvoudiger, net als thuis.

Ik kom tot de volgende definitie van zelfsturing:

  1. zelfstandig team
  2. zelfsturend team
  3. zelfsturende organisatie
  4. cyane of holacratische organisatie

In de opeenvolgende stadia wordt de leiderschapsstijl steeds anders (conform de niveaus van leiderschap van Otto Scharmer). Ook een grotere teamvolwassenheid is nodig. Daarnaast vraagt het steeds meer zelfmanagement en volwassenheid van alle collega’s.

Eerste stadia van zelfsturing

 

Veel organisaties hebben al lang de stap gemaakt van zelfstandige naar zelfsturende teams. Eerst in de zorg en nu ook in vele andere branches. Er zijn resultaatverantwoordelijke eenheden, die zelf bepalen HOE ze de uitvoering doen. Ze bepalen

ook zelf hun doelen, binnen vastgestelde visie en kaders. De middelmanagers, die zich bezig hielden met doelen stellen en bewaken, zijn verdwenen. Een goed voorbeeld is

Politie Gelderland. Deze bestaat uit vele zelfsturende teams, die op eigen wijze de burgers in hun regio optimaal bedienen.

Zelfsturende organisatie

In dit stadium wordt de purpose of missie steeds meer de manier waarop de neuzen de zelfde kant op komen. Door krachtige bezieling op een gemeenschappelijk doel, kunnen de zelfsturende organisatieonderdelen ook hun visie zelf bepalen. Daarnaast is er ook vaak een krachtig kader op hoofdlijnen.  Daarbinnen wordt veel speelruimte gegeven. De directie komt steeds meer op afstand en kan zich meer op extern gaan richten. Zo zijn onderdelen bij Buurtzorg zelf aanvullende visies gaan ontwikkelen: ook zorg aan psychiatrische cliënten en aan mantelzorgers. In deze organisaties is er vaak een sterk kader. Gemeente Hollands Kroon is ook een mooi voorbeeld: teams die zelf hun visie en doelen bepalen en de burgers blij maken op innovatieve manieren, binnen de missie en kaders van de directie en het bestuur.

Cyane of holacratische organisatie: de missie is de baas

In het meest doorontwikkelde stadium (door Laloux ”cyane” organisaties genoemd), is de missie (‘purpose’) de baas. Ieder heeft grote vrijheid om de missie te realiseren, er is geen directie meer die hier over gaat. Het holacratische organisatiemodel is de meest concrete invulling hiervan. Visie en uitvoering, alles wordt in de ‘cirkels’ bepaald. Ook de kaders zijn zelf ”onderwerp van zelfsturing” en kunnen door de medewerkers worden bijgesteld.

Deze vorm van zelfsturing is mogelijk door een krachtige, levende missie die het dagelijks handelen doorklinkt. En daarnaast door een heldere, gedetailleerde set van procesregels voor vastleggen en wijzigen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Dit kan zijn in de vorm van ‘grondregels’. Hierin zijn de kernwaarden van de organisatie uitgewerkt naar gedragsregels en heldere verwachtingen. Holacracy biedt een complete set van krachtige spelregels, die het realiseren van de missie van de organisatie ‘bewaken’ binnen deze vérgaande wijze van zelfsturing.

Zelf ervaren?

Wil je weten hoe je met deze stadia aan de slag kunt voor je eigen organisatie? Nodig Toon of mij uit voor een incompany Inspiratieworkshop of kom naar de Workshop Sturing geven aan Zelfsturing op 30 november. Ook welkom bij de Leergang Begeleiding geven aan Zelfsturing, een jaar lang support bij het realiseren van zelfsturing in jouw organisatie; de derde lichting start in januari 2019. Of doe met je management team de Tweedaagse Verkenning Zelfsturing voor MTs. Hierin ga je met je MT “gewoon” aan de slag met je alledaagse onderwerpen, maar dan op de holacratische manier.

Meer over mijn compagnon Toon Franken vind je op zijn website: NextLevelOrganiseren

 

Laat een reactie achter

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte! Schrijf je in om elke twee weken nieuwe artikelen te ontvangen over 'anders organiseren'
INSCHRIJVEN
close-link

Deze website maakt gebruik van cookies om je een zo goed mogelijke gebruikerservaring te geven. Ga hiermee akkoord door op Accepteer cookies te klikken.